Więźniowie polityczni: historia wymian

Po szczycie w Genewie, na którym dyskutowano o ewentualnej wymianie jeńców między Rosją a Stanami Zjednoczonymi, sekretarz prasowy Kremla żartował, że o włączeniu Aleksieja Nawalnego do wymiany można mówić tylko „jeśli nagle się okaże że jest obywatelem USA i pracuje dla amerykańskich służb specjalnych”.

Ten artykuł jest dostępny w j. Angielskim.

Warto chyba przypomnieć, ilu sowieckich więźniów politycznych uzyskało wolność.

18 grudnia 1976 r. więzień polityczny Władimir Bukowski, który odbywał karę z art. 70 Kodeksu Karnego RSFSR za „antyradziecką agitację i propagandę”, został wymieniony na aresztowanego przywódcę chilijskich komunistów, Luisa Corvalana. Lotnisko w Zurychu. Wymiana została przygotowana i przeprowadzona za pośrednictwem administracji prezydenta USA Geralda Forda.

27 kwietnia 1979 r. na nowojorskim lotnisku odbyła się wymiana sowieckich więźniów politycznych Aleksandra Ginzburga, Eduarda Kuzniecowa, Walentyna Moroza, Georgy Vinsa i Marka Dymshitsa na aresztowanych w USA oficerów KGB ZSRR Valdika Angera i Rudolfa Czerniajewa. Wymiana została przygotowana z inicjatywy administracji prezydenta USA Jimmy’ego Cartera.

11 lutego 1986 r. na moście Glienicke między NRD a Berlinem Zachodnim sowiecki więzień polityczny Anatolij Szaranski (wraz z trzema obywatelami Niemiec i Czechosłowacji) został wymieniony na pięciu agentów służb specjalnych państw Układu Warszawskiego. Kwestię uwolnienia Szaranskiego osobiście poruszył prezydent USA Ronald Reagan na spotkaniu z Michaiłem Gorbaczowem w Genewie w listopadzie 1985 roku.

5 października 1986 r. założyciel Moskiewskiej Grupy Helsińskiej, więzień polityczny Jurij Orłow, został wydalony z ZSRR w zamian za pracownika sowieckiej misji przy ONZ, Giennadija Zacharowa, który został aresztowany w Stanach Zjednoczonych i skazany za szpiegostwo. Uwolnienie Orłowa było warunkiem przyjazdu Reagana na spotkanie z Gorbaczowem w Reykjaviku tydzień później.

Dziś, według Centrum Praw Człowieka Memoriał, w Rosji przebywa 380 więźniów politycznych. Jeśli choć część z nich zostanie uwolniona lub wymieniona, szczyt w Genewie można już uznać za udany.

Władimir Kara-Murza Mł.
Prezes Fundacji Borysa Niemcowa

Władimir Kara-Murza Mł.

Jeśli podoba ci się to, co robimy możesz wspomóc naszą działalność
Wesprzyj nas
Lub zapraszamy do zakupów w naszym sklepie